Satun or Tha-htone or Thit-To Thee

 Satun or Tha-Htone or Thi-To Thee is a wild mangosteen widely grow naturally in maritime southeast asia.

The Malay people  and the people of  Phillipines call iot Setul and the English name is Santol.

The name Satun is a Thai version of its original Malay name, Setul (santol, or wild mangosteen tree).

Satun Province - Wikipedia

Burmese call it Thit-To . The fruit is similar to mangosteen but the inner parts are yellowish not white .

It taste sour not sweet like mangosteen.

The ancient races in Southeast Asia who wrote and  spoke Toranian languages chose their city names from the nature and so that there were/are Satun in Burma and Siam. 

Konlong 40 Day

 

ကြမ္လုံရက္ ၄၀ တုိက္ပဲြ(6)

အာရွကို ထပ္မံၿခိမ္းေျခာက္လာတဲ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ ပင္လယ္ျပင္လႈပ္ရွားမႈ

မၾကာေသးမီကာလအတြင္းမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ ဂ်ပန္နဲ႔ထုိင္၀မ္ႏုိင္ငံေတြအနီးက ေရေၾကာင္းနယ္နမိတ္ ေတြမွာ နယ္ေျမခ်ဲ႕ထြင္မႈေတြကို အရွိန္ျမႇင့္ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအတြင္း လႈပ္ရွားသြား လာမႈေတြကေန တစ္ဆင့္ပိုတိုးၿပီး စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈအသြင္ကိုေျပာင္းလဲလာတာကိုလည္း ေတြ႕ရပါ တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဂ်ပန္နဲ႔ထုိင္၀မ္အစိုးရက နယ္ေျမကာကြယ္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြကို တိုးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ ခဲ့သလုိ တစ္ဖက္မွာလည္း တ႐ုတ္ေရတပ္ကို လႈပ္ရွားမႈေတြရပ္တန္႔ဖို႔ သတိေပးခဲ့ပါတယ္။ ဇန္န၀ါရီ လဆန္းပိုင္းကလည္း ဂ်ပန္ကမ္းလြန္ပင္လယ္ျပင္မွာ တရုတ္ေရငုပ္သေဘၤာတစ္စင္းကို ေတြ႕ရွိခဲ့ရၿပီး ဒီသေဘၤာဟာ အေရွ႕တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္က နယ္ေျမပိုင္ဆုိင္မႈအျငင္းပြားေနတဲ့ ကၽြန္းစုအနီးကိုလည္း သြားေရာက္ခ့ဲပါတယ္။
တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္နဲ႔ ဂ်ပန္၊ ထိုင္၀မ္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အနီး၀န္းက်င္က ကၽြန္းစုေတြ၊ ပင္လယ္ေရတိမ္ေဒသေတြကို အဓိကအာရံုစိုက္ေနၿပီး ေရနံနဲ႔သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕တို႔လို စြမ္းအင္ရွာေဖြမႈေတြလည္း လုပ္ဖို႔ႀကိဳးစားခဲ့ပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ထုိင္၀မ္သမၼတ ဆုိင္အစ္၀မ္က တ႐ုတ္အစိုးရ ရဲ႕လုပ္ရပ္ဟာ ေဒသတြင္းမတည္ၿငိမ္မႈေတြကို ေပၚေပါက္ေစႏုိင္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္သတိေပးသြား ခဲ့ပါတယ္။
ဂ်ပန္နဲ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြအပါအ၀င္ အာရွႏုိင္ငံတခ်ိဳ႕ဟာ ပင္လယ္ျပင္တြင္း နယ္ေျမပိုင္ဆိုင္ေရး အျငင္းပြားမႈေတြအတြက္ ယခင္က အေမရိကန္ရဲ႕ ၾကား၀င္ဖ်န္ေျဖမႈကို အားကိုးအားထားျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။
အေမရိကန္သမၼတေဟာင္း ဘားရက္အုိဘားမားရဲ႕ အစိုးရအဖဲြ႕ဟာ အာရွအေရးကိစၥေတြေပၚမွာ အာရံုစုိက္ခဲ့ၿပီး နယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ တရုတ္ရဲ႕ေျခလွမ္းေတြကို အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ တားဆီးေပးႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ရွိသမၼတေဒၚနယ္ထရမ့္ရဲ႕လက္ထက္မွာေတာ့ အေမရိကပဓါန ၀ါဒကို ဦးစားေပးခ့ဲၿပီး က်န္တဲ့ကမာၻေရးရာကိစၥေတြကို လစ္လ်ဴ႐ႈလာခဲ့ပါေတာ့တယ္။ အဓိပၸာယ္ကေတာ့ အာရွက မဟာမိတ္ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ တ႐ုတ္ရဲ႕ေျခလွမ္းေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ကို အားကိုးအားထားျပဳလုိ႔မရႏုိင္ေတာ့ဘူးဆိုတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
တ႐ုတ္နဲ႔အၿပိဳင္ နယ္ေျမပိုင္ဆုိင္မႈအျငင္းပြားေနတဲ့ႏုိင္ငံေတြကလည္း ဂ်ပန္အျပင္၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ဗီယက္နမ္နဲ႔ အိႏိၵယႏုိင္ငံေတြေတာင္ ပါ၀င္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။
လက္ရွိအေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စင္ကာပူအမ်ိဳးသားတကၠသိုလ္က အာရွပစိဖိတ္ဆက္ဆံေရး အထူးျပဳေလ့လာသူ ဂ်ာအီယန္ေခ်ာင္က ”ေဒၚနယ္ထရမ့္အစိုးရရဲ႕ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္းမရႏိုင္တဲ့အခ်က္ေၾကာင့္ ဂ်ပန္နဲ႔ထုိင္၀မ္ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ နယ္ေျမကာကြယ္ေရးအတြက္ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုးဖို႔သာရွိပါတယ္။ တ႐ုတ္ရဲ႕ေျခလွမ္းေတြကို ဖိအားေပးၿပီး မတားဆီးႏုိင္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ တစ္ခ်ိန္မဟုတ္တစ္ခ်ိန္မွာ ျပႆနာေပၚေပါက္လာႏုိင္ပါတယ္” လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
အေမရိကန္သမၼတေဒၚနယ္ထရမ့္အေနနဲ႔ တ႐ုတ္သမၼတရွီက်င့္ဖ်င္နဲ႔ ပတ္သက္ဆက္ဆံမႈေတြရွိခဲ့ေပမယ့္ ေျမာက္ကိုရီးယားကိစၥတစ္ခုတည္းကိုပဲ ဦးတည္ေဆြးေႏြးခ့ဲတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ တ႐ုတ္အစိုးရရဲ႕ နယ္ေျမခ်ဲ႕ထြင္တဲ့လႈပ္ရွားမႈဟာ အာရွႏုိင္ငံေတြအတြက္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈလုိျဖစ္လာခဲ့ၿပီး အေရးတယူထည့္သြင္းစဥ္းစားရမယ့္ အခ်က္ျဖစ္လာခဲ့ပါၿပီ။
သတင္းေတြရဲ႕အဆိုအရ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဟာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္အတြင္းမွာရွိတဲ့ အျငင္းပြားနယ္ေျမေတြရဲ႕ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ သိမ္းပိုက္လိုတဲ့ဆႏၵရွိေၾကာင္းသိရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီနယ္ေျမေတြကို တ႐ုတ္အပိုင္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားေၾကာင္းကိုလည္း မၾကာေသးခင္က အျဖစ္အပ်က္ေတြနဲ႔ ထုတ္ျပန္ ေၾကညာခ်က္ေတြအရ သံုးသပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
လြန္ခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္က ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္အတြင္းက ေဟာင္ဂ်န္ကၽြန္းလို႔ တ႐ုတ္ဘက္က အမည္ေပးထားတဲ့ေရတိမ္ေဒသအနီးကို အေမရိကန္ေရတပ္က ဖ်က္သေဘၤာတစ္စင္းခ်ဥ္းကပ္ခဲ့ရာမွာ တ႐ုတ္အစိုးရဘက္က ျပင္းျပင္းထန္ထန္သတိေပးခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္တို႔ရဲ႕လုပ္ရပ္ဟာ တ႐ုတ္အစိုးရရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ထိပါးေစာ္ကားသလိုျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ဒီေၾကညာခ်က္ အရ အဆုိပါေရတိမ္ေဒသကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက သူတို႔ရဲ႕အပိုင္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အဓိပၸာယ္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ တ႐ုတ္အာဏာရပါတီျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီက ထုတ္ေ၀တဲ့ People’s Daily သတင္းစာမွာ အေမရိကန္ေရတပ္သေဘၤာေတြဟာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္အတြင္းမွာ လွည့္လည္သြားလာၿပီး ေဒသတြင္းတည္ၿငိမ္မႈကိုပ်က္ျပားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လုိ႔ စြပ္စြဲေဖာ္ျပထားပါတယ္။
တစ္ဖက္မွာေတာ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဟာ ဂ်ပန္နဲ႔ ထိုင္၀မ္ႏုိင္ငံတို႔ရဲ႕ နယ္ေျမေတြကိုက်ဴးေက်ာ္ထိပါးေန တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကိုျငင္းဆန္ပယ္ခ်ထားပါတယ္။ ထိုင္၀မ္ရဲ႕ နယ္ေျမေတြအနီးမွာ တ႐ုတ္တိုက္ ေလယာဥ္ေတြ၊ ဗံုးႀကဲေလယာဥ္ေတြနဲ႔ ကင္းေထာက္ေလယာဥ္ေတြ လွည့္ပတ္ပ်ံသန္းမႈေတြရွိခဲ့ေပမယ့္ ဒါဟာ သာမန္ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္ အေျခအေနသာျဖစ္ေၾကာင္း တ႐ုတ္ဘက္က အခုိင္အမာဆုိထားပါတယ္။
ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္အတြင္းက နယ္ေျမတခ်ိဳ႕မွာ တ႐ုတ္ေရငုပ္သေဘာၤတစ္စီး ေရာက္ရွိလာခဲ့တာဟာလည္း ဂ်ပန္သေဘၤာႏွစ္စင္းရဲ႕လႈပ္ရွားမႈေတြကို ေစာင့္ၾကည္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခား ေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္အစိုးရဟာ 2009 ခုႏွစ္ကၿပီး ဂ်ပန္၊ ထုိင္၀မ္နဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ နယ္ေျမပိုင္ဆုိင္မႈအျငင္းပြားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ အေမရိကန္ရဲ႕ ၾကား၀င္ ပတ္သက္မႈကလည္း တ႐ုတ္အတြက္ အတားအဆီးတစ္ခုအျဖစ္ရိွေနခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ဟာ ထိုင္၀မ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ကာကြယ္ေရးအတြက္ ဒံုးက်ည္ေတြ၊ တိုက္ေလယာဥ္ေတြနဲ႔ ဒံုးခြင္းစနစ္ေတြကို ေထာက္ပံ့ ေရာင္းခ်ေပးခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ထိုင္၀မ္သာမက ဂ်ပန္ႏုိင္ငံအေနနဲ႔လည္း နယ္ေျမကာကြယ္ ေရးအတြက္ ကုိယ္ပုိင္အသံုးစရိတ္ျမႇင္တင္ၿပီး အစီအစဥ္သစ္ေတြေရးဆြဲရေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ပန္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွင္ဇုိအာေဘးက ”အေရွ႕တ႐ုတ္ပင္လယ္နဲ႔ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အတြင္းမွာ အေျခအေန ေျပာင္းလဲဖို႔ ႀကိဳးစားမႈေတြရွိေနပါတယ္။ လတ္တေလာမွာ နယ္ေျမလံုၿခံဳေရးအတြက္ ပိုၿပီးစိုးရိမ္စရာျဖစ္ လာတာ အမွန္ပါပဲ”လု႔ိ ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွင္ဇိုအာေဘးက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ မစၥတ အာေဘးရဲ႕ အဆိုအရ ထိုင္၀မ္နဲ႔ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံအပါအ၀င္ အာရွႏုိင္ငံတခ်ိဳ႕ဟာ ေဒသတြင္းတည္ၿငိမ္ေရးအတြက္ ကိုယ္ပိုင္ကာကြယ္ေရးအင္အားကို တိုးျမႇင့္တည္ေဆာက္ရေတာ့မယ္လုိ႔ သံုးသပ္ရမွာပါ။

ကြမ္လုံရက္ ၄၀ တုိက္ပဲြ(၁)

ေျမကိစၥအတြက္ ဘာေၾကာင့္ဆႏၵျပျဖစ္လဲဆုိတာ ဦးေက်ာ္သူ ထုတ္ေျပာျပီ

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ ဘာလဲ... ဘယ္လဲ...